← 2. Sınıf Türkçe

Kelimelerin Dünyası

2. Sınıf Türkçe · Zıt anlam, eş anlam, eş sesli kelimeler, deyimler ve atasözleri

Zıt Anlamlı Kelimeler

Anlamca birbirinin karşıtı olan kelimelere zıt (karşıt) anlamlı kelimeler denir.
büyük
büyük
zıddı
küçük
küçük
sıcak
sıcak
zıddı
soğuk
soğuk
hızlı
hızlı
zıddı
yavaş
yavaş
açık
açık
zıddı
kapalı
kapalı
temiz
temiz
zıddı
kirli
kirli
dolu
dolu
zıddı
boş
boş

Etkinlik 1 · Zıddını bul

Etkinlik 2 · Cümledeki zıtlık

Eş Anlamlı Kelimeler

Yazılışları farklı, anlamları aynı ya da çok yakın olan kelimelere eş anlamlı kelimeler denir.
kelime=sözcük
cevap=yanıt
okul=mektep
hediye=armağan
misafir=konuk
yıl=sene
siyah=kara
beyaz=ak
kırmızı=al
doktor=hekim
ırmak=nehir
öğrenci=talebe

Etkinlik 1 · Eşini bul

Soldan bir kelimeye, sonra sağdan onun eş anlamlısına dokun.

Etkinlik 2 · Cümlede eş anlam

Eş Sesli Kelimeler

Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelere eş sesli kelimeler denir.

yüz

yüz - surat, çehre
1. anlam: surat, çehre
Sabah kalkınca önce yüzümü yıkarım.
yüz - suda yüzmek
2. anlam: suda yüzmek
Elif havuzda yüzüyor.

çay

çay - bir içecek
1. anlam: bir içecek
Dedem akşamları demli çay içer.
çay - küçük akarsu, dere
2. anlam: küçük akarsu, dere
Köyün yanından küçük bir çay akıyor.

gül

gül - bir çiçek
1. anlam: bir çiçek
Bahçedeki gül çok güzel kokuyor.
gül - gülmek
2. anlam: gülmek
Komik bir şey olunca sen de gül.

yaz

yaz - bir mevsim
1. anlam: bir mevsim
Yaz tatilinde denize gittik.
yaz - yazı yazmak
2. anlam: yazı yazmak
Adını kitabının ilk sayfasına yaz.

at

at - bir hayvan
1. anlam: bir hayvan
Dedemin kahverengi bir atı var.
at - fırlatmak
2. anlam: fırlatmak
Topu sepete at.

kır

kır - şehir dışındaki açık alan
1. anlam: şehir dışındaki açık alan
Hafta sonu ailece kırda piknik yaptık.
kır - bir şeyi parçalara ayırmak
2. anlam: bir şeyi parçalara ayırmak
Simidi ikiye kır, yarısını kardeşine ver.

Etkinlik · Hangi anlamda?

Deyimler

Bir durumu daha etkili anlatmak için kullanılan, çoğu zaman gerçek anlamından farklı bir anlam taşıyan kalıplaşmış sözlere deyim denir.
Etekleri zil çalmak

Etekleri zil çalmak

Anlamı: Çok sevinmek.

Doğum günü sürprizini görünce Elif’in etekleri zil çaldı.

Burnu havada olmak

Burnu havada olmak

Anlamı: Kendini beğenmek, başkalarını küçük görmek.

Burnu havada olan çocuk arkadaşlarının selamını almadı.

El ele vermek

El ele vermek

Anlamı: Birlikte çalışmak, yardımlaşmak.

Arkadaşlarımızla el ele verip parka fidan diktik.

Kulak vermek

Kulak vermek

Anlamı: Dikkatle dinlemek.

Dedemin anlattığı masala hepimiz kulak verdik.

Etkinlik · Hangi deyim?

Atasözleri

Atalarımızın uzun yıllar boyunca yaşadıklarından çıkardıkları dersleri öğüt olarak anlatan kalıplaşmış sözlere atasözü denir.
Damlaya damlaya göl olur.

Damlaya damlaya göl olur.

Ne anlatıyor? Küçük birikimler zamanla büyür.

Ağaç yaşken eğilir.

Ağaç yaşken eğilir.

Ne anlatıyor? İyi alışkanlıklar küçük yaşta kazanılır.

Sakla samanı, gelir zamanı.Sakla samanı, gelir zamanı.

Sakla samanı, gelir zamanı.

Ne anlatıyor? İşe yaramaz sanılan bir şey bir gün gerekebilir.

Komşu komşunun külüne muhtaçtır.

Komşu komşunun külüne muhtaçtır.

Ne anlatıyor? Komşular birbirine her zaman ihtiyaç duyar.

Etkinlik · Atasözünü tamamla, durumu bul

Yıllık Plandaki Yeri

Bu konular yıllık planda ayrı bir haftaya bağlanmamıştır. T.O.2.2 (Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme), T.D.2.2 (Dinledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme) ve T.Y.2.2 (Yazılarında içerik oluşturabilme) öğrenme çıktıları içinde yıl boyunca işlenir. Aşağıdaki dağılım, temaların içeriğine göre önerdiğimiz sıradır. Sınıfınızın hızına göre kaydırabilirsiniz.

KonuTemaÖnerilen zaman
Zıt anlamlı kelimeler1. Tema · Değerlerimizle Varız2-5. hafta · Eylül-Ekim
Eş anlamlı kelimeler2. Tema · Atatürk ve Çocuk6-9. hafta · Ekim-Kasım
Eş sesli kelimeler3. Tema · Doğada Neler Oluyor?10-13. hafta · Kasım-Aralık
Deyimler7. Tema · Kültür Hazinemiz28-29. hafta · Nisan
Atasözleri7. Tema · Kültür Hazinemiz30-31. hafta · Mayıs
Genel tekrarPekiştirme haftaları18. ve 36. hafta

Sınıfta Gerçek Malzemeyle

1

Eşini bul oyunu

Çalışma setinin son sayfasındaki zıt anlam kartlarını kesin ve her öğrenciye bir kart dağıtın. Çocuklar sınıfta dolaşıp kendi kartının zıddını taşıyan arkadaşını bulur, eşler kartlarını tahtaya yan yana yapıştırır.

2

Bedenimle zıtlar

Siz bir kelime söyleyin, çocuklar zıddını bedenleriyle gösterin. “Büyük” deyince küçülüp çömelsinler, “hızlı” deyince yavaşça yürüsünler, “açık” deyince ellerini kapatsınlar. Ders arasında hareket molası olarak da iş görür.

3

İki anlamlı resim

Her öğrenciye bir eş sesli kelime verin. Kâğıdı ikiye katlayıp bir yarısına kelimenin bir anlamını, öbür yarısına diğer anlamını çizsinler. Çizimler sınıf panosunda “Bir kelime, iki anlam” başlığıyla sergilenebilir.

4

Deyim pandomimi

Deyimleri küçük kâğıtlara yazıp bir kutuya koyun. Çekilen deyimi bir öğrenci konuşmadan canlandırır, sınıf tahmin eder. Ardından deyimin gerçek anlamı ile mecaz anlamı konuşulur.

5

Büyüklerime soruyorum

Her çocuk evde annesine, babasına ya da dedesine, ninesine bildiği bir atasözünü sorar ve ertesi gün sınıfa getirir. Atasözleri sınıfta okunur, ne öğüt verdikleri birlikte bulunur.

6

Kumbara deneyi

“Damlaya damlaya göl olur” atasözünü işlerken boş bir kavanoza her gün bir düğme ya da fasulye tanesi atın. Birkaç hafta sonra kavanozun dolduğunu gören çocuklar atasözünün anlamını kendileri keşfeder.

İlgili Çalışmalar